Ο Αλ. Τσίπρας, το ζιβάγκο και ο Ανδρέας Παπανδρέου. Η προσπάθεια του ΣΥΡΙΖΑ να οικειοποιηθεί τα μηνύματα και σύμβολα του παρελθόντος

[Της Δωρας Αντωνιου, Η Καθημερινή, 1/12/2013]. Είναι ο ΣΥΡΙΖΑ το νέο ΠΑΣΟΚ; Οχι το σημερινό ΠΑΣΟΚ, αλλά εκείνο της πρώτης μεταπολιτευτικής περιόδου, το «ΠΑΣΟΚ της Αλλαγής»; Πολλοί μπαίνουν στον πειρασμό της σύγκρισης, όπως και πολλοί είναι εκείνοι που, ορθώς, σπεύδουν να υπενθυμίσουν ότι το ιστορικό, πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον, στη χώρα μας αλλά και διεθνώς, είναι εντελώς διαφορετικά και δεν μπορούν να γίνουν τέτοιες συγκρίσεις.

Το σωστό ερώτημα μάλλον θα ήταν: θέλει ο ΣΥΡΙΖΑ να γίνει το νέο ΠΑΣΟΚ; Βέβαιο είναι ότι θέλει να επαναλάβει το προηγούμενο του ΠΑΣΟΚ και την αλματώδη άνοδο των ποσοστών του, που τον έφεραν στη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης να ακολουθήσει μία εκλογική νίκη που θα τον φέρει στην εξουσία, αν και φαντάζει απίθανο αυτό να γίνει με ένα σαρωτικό ποσοστό σαν το 48%, με το οποίο το ΠΑΣΟΚ έγινε για πρώτη φορά κυβέρνηση. Βέβαιο, επίσης, είναι ότι η σημερινή αξιωματική αντιπολίτευση έχει μελετήσει την «πρώιμη» πασοκική περίοδο και δανείζεται στοιχεία της, ακόμη και ενδυματολογικά.

Η εμφάνιση του κ. Αλέξη Τσίπρα στον Γοργοπόταμο, την περασμένη Κυριακή, με πουλόβερ ζιβάγκο δεν υπάρχει αμφιβολία ότι απευθυνόταν στο ακροατήριο που άλλοτε γοήτευε ο Ανδρέας Παπανδρέου.

Συνεργάτες του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ και στελέχη του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης συχνά επικαλούνται το παράδειγμα του «πρώιμου ΠΑΣΟΚ» όταν προσπαθούν να δικαιολογήσουν και να εξηγήσουν την τακτική που ακολουθούν σε ορισμένα θέματα. Για παράδειγμα, όσον αφορά τη σύγκρουση με συγκεκριμένα μέσα ενημέρωσης ή επιχειρηματικά συμφέροντα, συνεργάτης του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ ανέφερε: «Νομίζεις ότι θα ήταν δύσκολο για εμάς να τα βρούμε με το υπάρχον επιχειρηματικό, οικονομικό και μιντιακό κατεστημένο; Αυτό θα ήταν το πλέον εύκολο. Ομως, και ο Ανδρέας Παπανδρέου επέλεξε να συγκρουστεί για να επιβιώσει στην αρχή και να κυριαρχήσει πολιτικά στη συνέχεια». Η σύγκρουση, βεβαίως, είναι το πρώτο μισό του παπανδρεϊκού εγχειρήματος, που ολοκληρώθηκε με την ανάδειξη ενός νέου κατεστημένου, κάτι που επίσης φαίνεται να επιδιώκει ο ΣΥΡΙΖΑ, χτίζοντας σταδιακά τις δικές του συμμαχίες και δεχόμενος ήδη πυρά από τα άλλα κόμματα για διαπλοκή με επιχειρηματικά συμφέροντα.

• Το βέτο

Ομως, και όσον αφορά τη σχέση με τους Ευρωπαίους εταίρους το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης φαίνεται ότι «ξεσκονίζει» τα πεπραγμένα του Ανδρέα Παπανδρέου. Σε πρόσφατη συνέντευξή του στους απολυμένους δημοσιογράφους της ΕΤ3 ο κ. Τσίπρας αναφέρθηκε σε αξιοποίηση του βέτο σε ευρωπαϊκές αποφάσεις από μια μελλοντική κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, ως μέσο πίεσης για να προωθηθούν οι ελληνικές θέσεις και διεκδικήσεις για την οικονομία. «Μα δεν κάνουμε κάτι καινούργιο. Και ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε αξιοποιήσει το βέτο για να έχει αποτελέσματα στις διαπραγματεύσεις του με την ΕΟΚ», ανέφερε στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ σχολιάζοντας τη συγκεκριμένη θέση. Στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, δε, θεωρούν ότι οι σχέσεις του κ. Τσίπρα με την Γερμανίδα καγκελάριο, κ. Αγκελα Μέρκελ, θα μπορούσαν να εξελιχθούν όπως οι σχέσεις του Ανδρέα Παπανδρέου με τη «Σιδηρά Κυρία», Μάργκαρετ Θάτσερ και υπενθυμίζουν τη ρήση της τελευταίας για τον Παπανδρέου: «Δεν τον συμπάθησα, αλλά ποτέ δεν έφυγε από Διάσκεψη Κορυφής της ΕΟΚ χωρίς να πάρει κάτι για τη χώρα του».

Σε πιο πρακτικό επίπεδο, η προσπάθεια του ΣΥΡΙΖΑ να οικειοποιηθεί σύμβολα και στοιχεία του παρελθόντος του ΠΑΣΟΚ κατέστη εμφανής μόλις πριν από μερικές ημέρες, όταν ο ραδιοφωνικός σταθμός του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης «ΣΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ» φιλοξένησε εκτενές αφιέρωμα στον Γεώργιο Παπανδρέου, με αφορμή την επέτειο της καθιέρωσης από τον «Γέρο της Δημοκρατίας» του μέτρου της δωρεάν Παιδείας σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες.

Αφιέρωμα που στη Χαριλάου Τρικούπη δεν είδαν με καθόλου καλό μάτι, καθώς θεώρησαν ότι πρόκειται για εξόφθαλμη προσπάθεια από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ να οικειοποιηθεί τα μηνύματα και τους συμβολισμούς του «Ανένδοτου» και να τα προβάλει στη σύγχρονη συγκυρία, ενσωματώνοντάς τα σταδιακά στη δική του ρητορική. Σαν μια προσπάθεια, δηλαδή, να εμφανισθεί ο ΣΥΡΙΖΑ ως ο διάδοχος και συνεχιστής πολιτικός χώρος αυτών των αγώνων και κατακτήσεων.

• Προς Κ.Ε. με προβληματισμό και γκρίνιες

Προς μία φορτισμένη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής την επόμενη Κυριακή, 8 Δεκεμβρίου, οδεύει ο ΣΥΡΙΖΑ. Στο εσωτερικό τού κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης επικρατεί προβληματισμός και γκρίνιες για την αδυναμία να επικοινωνηθούν σωστά οι επιλογές σύγκρουσης με την κυβέρνηση, που πολλά στελέχη θεωρούν ότι αναδείχθηκαν στην περίπτωση της τροπολογίας για την τιμολόγηση των φαρμάκων. Ο προβληματισμός εστιάζεται στην επιλογή του κ. Αλέξη Τσίπρα να πάρει πάνω του το θέμα μία ημέρα πριν από την ψηφοφορία επί της τροπολογίας, επιλέγοντας να αντιπαρατεθεί με τον υπουργό Υγείας, χωρίς, ωστόσο, αυτό να αποφέρει τα προσδοκώμενα, αναφορικά κυρίως με την προσπάθεια να καταστεί σαφής η θέση του ΣΥΡΙΖΑ πάνω στο θέμα και, κατά δεύτερον, στην αδυναμία να διαμορφωθεί «μέτωπο» κατά της κυβερνητικής πολιτικής, με αποτέλεσμα το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης να βρεθεί απομονωμένο στη συγκεκριμένη ψηφοφορία.

Στη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής αναμένεται να συζητηθούν και οι κατευθυντήριες όσον αφορά τις αυτοδιοικητικές εκλογές, όπου αναζητείται η χρυσή τομή για την επιλογή των υποψηφίων. Η εσωκομματική αντιπολίτευση και η πασοκογενής τάση διαγκωνίζονται για τις επιλογές σε μια σειρά από δήμους, με την Κουμουνδούρου να έχει ξεκαθαρίσει, πάντως, ότι στους μεγάλους δήμους και περιφέρειες θα προτιμηθούν πρωτοκλασάτα στελέχη.